Lichtgrenze: Mauerfall 25

Tuairisc ar “Maeurfall 25,” comóradh chinn bhliana ar thitim bhalla Bheirlín i 1989

Dé Luain, 3 Samhain

Bhí an t-ádh orm agus mé ag tabhairt cuairt ar Phádhraic Ó Dochartaigh ina theach cónaithe i gceantar Wilmersdorf Bheirlín le laethanta beaga anuas. Chúpla lá roimh réidh, bhí sé ag taispeáint plaic mór a baineadh as balla Bheirlín do chairde leis. Seo leac a chroch sé leis timpeall deireadh na bliana 1989, cuid de bhalla Beirlín, nuair a tháinig sé ar dhá bhosca sa siléar aige, a bhailigh sé timpeall an am céanna, lán le smionagar agus smidiríní den bhalla.

Is iomaí “snagaire-balla” (Mauer Spechter) mar a thug Pádhraic orthu, a bhí ag baint as an mballa ag an am: na mílte daoine ag baint as le casúr agus siséal. Dá ndúinfeá do shúile, a deir Pádhraic, d’fhéadfá a shamhlú cén chaoi ar airigh sé sna meán-aoiseanna agus ard-eaglais á dtógáil, na mílte oibrithe ag obair ar an gcloch ag an am céanna. Lean sé seo ar aghaidh ar feadh na míosa dar leis, suas le sé mhí go deimhin.

bernauer_str_gedenkstaette
Amharc ar an “Todesstreifen,” ag Bernauer Straße i dtuaisceart na cathrach. Súil aniar…is ionann an talamh glas agus latrach Bhalla Bheirlín.

Tá an balla go deimhin imithe, ach níl an lorg stairiúil a d’fhág sé, go mórmhór an stát “éagórach” mar atá curtha i leith an DDR, Poblacht Daonlathach–Oirthear–na Gearmáine. Tá an díospóireacht seo faoi lán-seoil inniu de bhuíochas an achar ama atá caite ó a d’éag an stát a mhair ar an taobh thoir don sean-teorainn idir 1945 agus 1990, mar a mhíníonn an staraí, An Dr. Axel Weipert, údar an leabhair “Das Rote Berlin”. Beidh méara ón bpáirtí „Die Linke“ an eite-chlé a d’eascair go pointe ó shean-réimeas SED an DDR i stát Thüringen go gairid. Ní mó ná sásta atá go leor leis seo, ach is alltacht atá ar go leor ar roinnt de lucht leanúna Die Linke ar an eite chlé gur éagóir ann féin é a bheith ag tabhairt stát éagórach ar iar-Oirthear na Gearmáine, agus neamhní á dhéanamh as aon dea-rud a d’eascair as. Agus is amhlaidh go mbeidh níos mó á chloisteáil ar an ábhar seo le himeacht ama.

Dé hAoine , 7 Samhain

Castar Berliner den scoth dúinn agus muid i mbun taifeadta. Cuireann sé é féin in aithne dúinn, Wolfgang é a ainm breithe ach is de réir a leasainm “Otti” is fearr atá aithne air anseo. Cuireann sé an-spéis sa Lichtmauer mar go bhfuil gach ceann de na balúin atá mar chuid den Teorann Soluis, nó Lichtgrenze ceannaithe ag duine a raibh baint acu leis an gcathair ag an am, agus mar sin a scéal féin aige. Mar a mhíníonn sé dúinn, scaoilfear an 9,000 balún sa spéir ar lá deireadh an chomóradh–sin é oíche an chomóradh, Dé Domhnaigh, an 9 Samhain 2014. Beidh an deacracht ag chúpla balún atá sáinnithe faoi chrainn a chloistear uaidh sa bhfíseán agus gáire groíúill uaidh, gliondar ina shúile.

An raibh mé thimpeall ar an 9ú Samhain 1989? Ar ndóigh, bhí mé obair sa teach tábhairne timpeall an choirnéil uainn anseo, a mhíníonn sé. “Die kommen über die Mauer!” (Tá siad ag teacht thar an mballa!) a béiceadh air. Níor thug sé aon ard ar na tuairiscí i dtosach, ach sa deireadh a deir sé, “níor tháinig mé amach as an teach ósta go ceann trí lá mar go raibh sé lán go béal.

Foilsíodh an scéal seo don chéad uair ar an 9 Samhain 2014, http://tuairisc.ie/fisean-tuairisc-o-bherlin/.

An Ghearmáin agus Löw in ísle brí (tuairisc.ie)

John O'Shea celebrates scoring 14/10/2014

Súil ó Bherlin ar a bhfuil le rá thall faoin gcluiche aréir i nGelsenkirchen; Pictiúr: ©INPHO/Donall Farmer

Cé go raibh slacht agus téagair in imirt na hÉireann aréir, níorbh in an scéal sna nuachtáin sa Ghearmáin ar maidin.

Bhí pictiúr mór ar an Berliner Kurier den nóiméad a scóráil John O’ Shea an cúl tábhachtach sin. ‘Seo é John O’Shea ag goid an bhua ón nGearmáin,’ a dúirt an ceannteideal.

Léigh an chuid eile den alt anseo…

 

Cosa Anairde sa Ghearmáin (tuairisc.ie)

Beirlín, 6 Deireadh Fómhair, 2014

Rinne na Gearmánaigh a lá saoire náisiúnta bliantúil, Tag der Deutschen Einheit, a cheiliúradh le linn na seachtaine. Níl aon cheard den tír is mó a bhfuil comharthaí sóirt an aontais le feiceáil ann ná i mBeirlín, de bharr an lorg domhain a d’fhág an scoilt ar an gcathair.

I gceantar an Todesstreifen atá mé féin, san áit a mbíodh an teorainn idir Berlin Ost agus West, mar a mbíodh balla 3.75 méadar ar airde ann ó 1961 go 1989. Tá rian na staire le brath go láidir anseo taobh lena bhfuil fágtha den seanteorainn. Maireann rian na staire i gcultúr na cathrach freisin.

Léigh an chuid eile den alt  anseo…

 

Léiríonn ógánaí an lae inniu “bród dúchais” le linn comórtais idirnáisiúnta ina bhfuil a dtír páirteach. Níorbh amhlaidh an scéal sa Ghearmáin 10 mbliana ó shin ná roimhe sin.
Léiríonn ógánaí an lae inniu “bród dúchais” le linn comórtais idirnáisiúnta ina bhfuil a dtír páirteach. Níorbh amhlaidh an scéal sa Ghearmáin 10 mbliana ó shin ná roimhe sin.

Europeana funding threat, posted by the Europeana Network

Dear Friend of Europeana

 You’ve probably heard that a drastic cut was made in the budget for the Connecting Europe Facility (CEF) from 9 billion to 1 billion euros.

 Many of you responded to our recent request to send letters to your MEPs, to national contacts in Brussels and to your own government ministers and we thank you hugely for that.

Europeana is now being asked to put the case for funding under the revised guidelines for CEF, which were issued yesterday. Europeana is identified as an eligible digital service infrastructure in the Annex of the Guidelines but will face severe competition for the available funding from other digital service infrastructure such as e-Justice, e-Health and Safer Internet.

We need your help to fight for Europeana’s future funding.

This week, we’re launching the #AllezCulture campaign. Please join us.

We’re asking you to do two things:

1.      Use the attached leaflet ‘Europeana – The Case for Funding’ in any way you can to support the #AllezCulture campaign. Translate, distribute, publish and blog the leaflet or its messages to your network and contacts, including the people you sent letters to earlier this year.

2.      Use our dedicated hashtag #AllezCulture to tweet your own examples of how Europeana supports economic growth, connects Europe and makes Europe’s culture available to every one – and retweet our #AllezCulture messages.

Please tell us what you have done via the #AllezCulture Facebook group – which will go live later this week – or by sending an email to AllezCulture@europeana.eu.

Knowing what you are doing means we can use your efforts to inspire others.

Allez!

Best

Jill

It's a boy!

Linked Open Data: moltar Linked Open Data fir iol, Coiste Téarmaíocht, Foras na Gaeilge, Eanáir 2013.

Tá muid ag déanamh ar an réabhlóid meán agus daonnachtaí. Is í an teicneolaíocht taobh thiar de don chuid is mó ná Linked Open Data. Tá téarma ar leith in easnamh do Ard Media. Ceann cineál tábhachtach os rud é go bhfuil muid ag obair leis an gcoincheap inár tairseach nua meán. Mar sin go raibh maith agaibh, An Coiste Téarmaíochta ag Foras na Gaeilge atá théis an téarma a chur le corpas na Gaeilge. Ní fios fós cén cruth críochnaitheach a bheidh ar ach go bhfuil sé firinscineach agus iolra!

 

Dé Domhnaigh: Ceardlanna 1. Linked Data 2. Europeana

Leis an ghrian ag scalladh agus é ag dul ar 28 ℃, thosaigh an cheardlann amach maidin Dé Domhnaigh le, Linked Data for Digital Libraries. Chur Nuno Lopes as DERI agus DRI, Jodi Schneider as an DRI freisin agus Uldis Bojars, Leabharlann Náisiúnta na Laitvia an seisiún i láthair.

An amharc ar Valletta ón bhfarraige, ag féachaint isteach ar cheantar Bharrakka.
An amharc ar Valletta ón bhfarraige, ag féachaint isteach ar cheantar Bharrakka.

Bhí an láthair bunúsach ach cuimsitheach dóibh siúd a bhfuil cur amach orthu ar an ngréasán séimeantaic cheana, ar ndóigh. Tuilleadh ar choincheapanna RDF agus Google Refine sa gcéad post eile).

Líon baoill de chuid Ard Media ag na ceardlanna: beirt. Tá ICM ag plé le Tairseach Digiteach na hEorpa ó 2009 agus tá ár gcainéal craolta agus ilmheáin ar Europeana ó 2010 i leith. Mar sin féin, tá Ard Media ag fás agus mar sin chuaigh 2/3 den bhfoireann (arís, beirt againn!) chomh fada le Málta le bheith i láthair ag na ceardlanna.

Mhol eagarthóirí na ceardlainne an liosta léitheoireachta a leanas. Ba é Linked Data le Bizer agus Heath, mo chéad buntéacs cuimsitheach ar an ábhar agus mholfainn é do aon duine ar mian leo plé le ábhar caomhnaithe cartlainne nó le sonraí nasctha.

Tim Berners-Lee’s Linked Data principles
http://www.w3.org/DesignIssues/LinkedData

Linked Data: Evolving the Web into a Global Data Space by Tom Heath & Christian Bizer, especially Chapters 1 to 3
http://linkeddatabook.com/editions/1.0/

DBpedia as an example Linked Data source
http://wiki.dbpedia.org/About

Foinse eile a mholfainn féin leis an liosta thuas ná:

Publishing and Using Cultural Heritage Data on the Semantic Web, Eero Hyvönen. Synthesis Lectures on the Semantic Web: Theories and Technology. Series Eds: James Hendler and Ying Ding.

Trathnóna, d’fhreastal muid ar Mapping cross-domain metadata to the Europeana Data Model (EDM) le baoill foirne Europeana, Tairseach Digiteach na hEorpa. B’in iad Valentine Charles, Steffen Hennicke agus Vassilis Tzouvaras.

Marcus Ó Conaire, ICM Ard-Media.
Marcus Ó Conaire, ICM Ard-Media.

Má tá aon bhaint agat le Europenana nó i gcúrsaí cartlannaíochta (nó de mhian agat), tá an cur i láthair seo de rigeur má tá sé de sheans agat freastal air. Is ann a gheobhfar tuiscint ó thriúr/ceathrar de na saineolaithe is lárnaí sa togra Europeana.

Seo liosta léitheoireachta a moladh leis an gceardann seo; ar bharr mo rogha pearsanta ná an EDM Primer.

EDM Primer

EDM case studies

DM2E EDM profile

 

Forbairt agus taighde ICM/Ard-Media ar fáil anois don phobal

Tá ICM/ Ard-Media ag feidhmiú mar áisíneacht fhorbartha agus taighde i gcartlannaíocht meán (cur síos níos mion ar fáil ar http://ard.ie).

Tá deis againn anois an obair atá cruthaithe idir an dá linn a chur ar fáil.

Go hachomair:

X-Bealach

cur síos ar an togra dar teideal céanna a chomhlánaigh ICM Ard-Media le cabhair ó Fhoras na Gaeilge. Pléitear an togra cartlannaíochta, go sonrúil i dtimpeallacht sonraí nasctha saor-rochtana (linked open data).

Tuairisc Chinn Bhliana ar iTunes U-COGG

I 2012 bhain An Chomhairle um Oideachas Gaeltachta i gcomhar le hInniúlacht Cartlainne Meán agus Ollscoil na hÉireann, Gaillimh, gradam náisiúnta Ríomh-rialtais amach, http://blog.ard.ie/gradaim-riomh-rialtais-na-heireann. Cuirtear an tuairisc ar an obair a cuireadh leis an togra chun é a thabhairt go dtí an staid seo sa tuairisc chinn bhliana chuig COGG. Tá súil againn an tuairisc, “Iniúchadh ar Fhéidearthachtaí agus Cur Chuige Bunaithe iTunes U,” a foilsíodh in Eanáir 2010 a chur ar fáil go gairid. Is as seo a d’eascair an togra agus cainéal iTunes U.

 Comhtheagmháil Aircíve Gàidhlig agus Gaeilge (CAGG)

Cruthaíodh inneall cuardaigh teanga-lárnaithe i 2010 chun ábhar meáin i dteanga na Gaeilge agus Gàidhlig a chuardach níos éifeachtaí. Cuireadh i gcrích go rathúil an togra seo agus tá sé mar chuid lárnach den ardán ilmheáin http://ard.ie. Seo cur síos ar an dúshlán agus a réiteach.

Ón aricív…2007

Ag breathnú siar ar 2007, bhí cúrsaí cartlannaíochta domhanda ag staid an-difriúil ag a bhfuil sé anois. Ag an bpointe siúd, scríobhadh doiciméid ar na deacrachtaí a bhaineann le hionchuardaíocht ábhair cartlainne Gaeilge. Cén fáth an mbeadh ábhar Gaeilge níos deacra a chuardach ná ábhar in aon teanga ar bith eile? Sin í go díreach an cheist a fhreagraítear sa doiciméad seo atá ar fáil i mBéarla agus Gaeilge:

Stór Digiteach Lárnach agus Comhtheagmhálach de Mheáin Ghaeilge a Chruthú laistigh de Chaighdeáin Library of Congress

 Creating a Central and Contiguous Digital Repository of Irish-Language Media Within Library of Congress Standards

 

Go Málta linn

Tá muid i Valletta, Málta le haghaidh an Chomhdháil Idirnáisiúnta TPDL, http://www.tpdl2013.info, 22–26 Meán Fómhair, 2013.

Ar bharr an liosta suime ná an cheardlann ar Linked Data for Digital Libraries agus Mapping cross-domain metadata to the Europeana Data Model (EDM), http://www.tpdl2013.info/tut-edm.php.

So fágtar slán le Beirlín go fóill. Málta agus BÁC ina dhiadh sin. Beidh níos mó le léamh ar an gcomhdháil i gcaitheamh na seachtaine.

Beirlín Tegel go Málta
Beirlín Tegel go Málta

Buíochas le hÚdarás na Gaeltachta, go sonrach Peadar Ó Maoláin, a chur páirt-mhaoiniú a chur ar fáil.

Súil siar: DIVERSE 2012

Caithfear súil siar sa bpostáil seo ar chomhdháil a freastalaíodh ar anuraidh–DIVERSE 2012, Leuven, An Bheilg.

High quality content from high quality educators: implementing an iTunes U site and tackling specific access issues. Marcus Ó Conaire. DIVERSE Conference, Leuven, An Bheilg, Iúil 2012; http://www.diverse2012.eu/program/program.html.

Alt gairid ag taispeáint séimhiú agus urú sa nGaeilge. Tá na focail séimhithe agus urraithe daite mar bhéim.
Alt gairid ag taispeáint séimhiú agus urú sa nGaeilge. Tá na focail séimhithe agus urraithe daite mar bhéim.

Chur ICM Ard-Media i láthair ag an gcomhdháil seo. Mar gheall ar an bhfócas oideachasúil a bhí ar an gcomhdháil, pléadh iTunes U den chuid is mó; lena chois, rinneadh tagairt ar obair ghinearálta ICM agus Ard-Media chomh maith céanna.

Is féidir an cur i láthair féin a íoslódáil anseo. Tá an cur i láthair seo (diverse_presentation_Ó Conaire)–os cionn bliain d’aois faoin am seo–á fhoilsiú ar líne ag an bpointe ama seo mar go bhfuil go leor den obair a déanadh tagairt ar ag an am sin tagtha le chéile anois.

 

 

Ceimic Chistine: ar fáil anois ar iTunes U

Ceimic Chistine ar iTunes U

 

Ar fáil ag https://itunes.apple.com/ie/itunes-u/ceimic-chistine/id718278570?mt=10 nó nascleanaigh go dtí an iTunes Store –> iTunes U –> iTunes U (K-12) –> “COGG An Chomhairle…” Tá an bailiúchán seo faoi mar chuid de mhórbhailiúchán an DGO (Dioplóma Gairmiúil san Oideachas, Scoil an Oideachais, OÉ, Gaillimh). An leide sa teideal…sraith clár ar cheimic ar féidir a dhéanamh i gcistin bhaile ag úsáid gnáth earraí cistine mar cheimicí.